Nguyên nhân bé bị táo bón, mẹ không ngờ! Chuyên gia mách nước cách xử lý!

453
Bé bị táo bón là một trong những bệnh hay gặp và bị chẩn đoán nhầm ở trẻ, nhất là ở trẻ bú mẹ. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến tiêu hóa của trẻ và sự phát triển thể chất.
bé bị táo bón
Bé bị táo bón liệu có do lỗi của người lớn?

Bé bị táo bón có những dấu hiệu như thế nào? Cách cải thiện táo bón bằng chế độ ăn cho bé. Có nên uống thuốc điều trị táo bón? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết!

1. Dấu hiệu cho biết bé bị táo bón?

1.1. Táo bón ở trẻ em là gì?

Bé bị táo bón là triệu chứng trẻ giảm số lần đi cầu. Đặc điểm: phân to, cứng và khó đi, phải rặn. Trong một số trường hợp bé có thể bị chảy máu do bị nứt, tét hậu môn.

bé bị táo bón
Táo bón rất thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là các bé trong độ tuổi ăn dặm.

Nhiều bậc cha mẹ hiểu nhầm rằng trẻ không đi đại tiện hàng ngày là bị táo bón. Thực tế là ruột trẻ vận động rất khác nhau: một số trẻ đi ngoài vài lần một ngày trong khi ở một số trẻ khác thì sau 2 hoặc 3 ngày mới đi cầu và phân đặc bình thường. Trong khi táo bón là hiện tượng cho ra phân cứng, khô, có thể cần phải rặn và thậm chí gây đau đớn.

Đừng hoảng hốt nếu mặt con bạn chuyển sang đỏ, nhăn nhó và càu nhàu khi bé đi ngoài. Điều này hoàn toàn bình thường. Nếu phân bé mềm, bé không bị táo hay bị đau thì đơn giản là con bạn đang phát triển.

1.2. Trẻ bú mẹ ít đi cầu có phải là bị táo bón?

Nhiều trẻ bú mẹ đi cầu ít, vài ngày một lần là mẹ đã cho rằng trẻ bị táo bón. Tuy nhiên, tiêu chuẩn số lần đi cầu không nói lên được triệu chứng táo bón. Bởi số lần đi của trẻ không trẻ nào giống trẻ nào, đặc biệt là trẻ bú mẹ. Do đó, mẹ cần biết về biểu hiện sinh lý bình thường của trẻ sơ sinh.

bé bị táo bón
Đi cầu ít không phải là tiêu chuẩn chẩn đoán của táo bón.

Ở tháng đầu tiên, đường ruột của trẻ chưa trưởng thành, sữa mẹ chưa được hấp thụ hết nên trẻ “xì xoẹt”. Có khi có bọt hoặc có lẫn sữa ở trong phân.

Qua đến tháng thứ 2, đường ruột của trẻ dần trưởng thành. Lúc này, trẻ sẽ hấp thụ được hết sữa mẹ. Do đó, trong khoảng 5-7 ngày, có khi đến gần 2 tuần, trẻ mới đi một lần. Phân vẫn mềm, dẻo, không to và cứng, thì nghĩa là trẻ hấp thụ quá tốt. Tốt đến mức trẻ hấp thụ toàn bộ dưỡng chất có trong sữa mẹ, chứ không phải là táo bón.

Do đó, những trường hợp trẻ sơ sinh bú mẹ hoàn toàn hoặc gần như hoàn toàn, không đi cầu nhưng vẫn đi tiểu đều là được. Điều này nghĩa là trẻ bú tốt, chơi vui vẻ, thì không cần phải bơm thụt hậu môn. Chỉ là trẻ chưa có đủ lượng phân để kích thích hậu môn đi cầu. Việc mẹ cần làm chỉ là cẳn kiên nhẫn chờ đủ phân thì trẻ sẽ đi ra.

1.3. Trẻ không đi cầu do bệnh lý

Nếu phân mềm mà trẻ vẫn không có khả năng đi, thì trường hợp này gọi là bệnh mất hạch thần kinh bẩm sinh. Trẻ không có khả năng đi cầu bởi đoạn cuối đường ruột của trẻ không có những hạch thần kinh điểu khiển co bóp đường ruột để tống phân ra ngoài.

bé không đi phân su
Trẻ sơ sinh không đi phân su trong 48 giờ đầu là do táo bón bệnh lý.

Ngay khi sinh ra đời, đoạn cuối trực tràng và hậu môn của trẻ đã không có những hạch thần kinh đó. Triệu chứng của bệnh này là trong 48 giờ đầu, trẻ không đi phân su được. Khi đó, bác sĩ cần phải cho trẻ đi phân su bằng cách phẫu thuật để trẻ đi cầu ở bụng trong lúc chờ tái tạo đường ruột ở dưới. Do đó, không có việc trẻ được 2 tháng tuổi đã bú mẹ mà không đi cầu trong vài ngày lại bị mắc bệnh này được. Vì thế, mẹ đừng quá lo lắng!

2. Tại sao ăn dặm làm bé bị táo bón?

Ăn dặm là quá trình bé thích nghi với thức ăn đặc và thô hơn sữa mẹ. Trước khi ăn dặm, bé bú mẹ hoàn toàn. Lúc này, hệ tiêu hóa của bé không cần hoạt động quá nhiều. Vì sữa mẹ chứa các chất dinh dưỡng rất dễ tiêu hóa và dễ hấp thu.

be bi tao bon
Táo bón ở trẻ thường gặp nhất là khi bé tập ăn dặm.

Nhưng khi bé chuyển sang ăn dặm, thức ăn dặm hoàn toàn lạ lẫm với bé. Trong khi đó, hệ tiêu hóa của bé vẫn chưa hoàn thiện. Bé có thể sẽ không tiết đủ enzyme tiêu hóa chúng. Mà đồ ăn dặm lại đặc và thô hơn sữa của mẹ nên bé rất dễ táo bón khi mới bắt đầu ăn dặm.

Lúc này, phân do bé đi sẽ khác so với lúc bé chưa ăn dặm. Phân sẽ đậm màu hơn và nặng mùi hơn lúc trước. Điều này là sinh lý hoàn toàn bình thường ở trẻ nhỏ. Đôi khi bé có thể bị trướng bụng, không đi cầu được hoặc phải rặn đỏ mặt để đi cầu. Dấu hiệu này cộng thêm với hình thái phân khô rắn hoặc nhỏ như phân dê thì mới có thể chứng tỏ bé có khả năng bị táo bón.

3. Nguyên nhân khiến bé bị táo bón

3.1. Chế độ ăn

Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ bị táo bón, nhưng nguyên nhân quan trọng nhất là ở chế độ ăn. Một chế độ dinh dưỡng không đủ chất xơ, không đủ nước, uống nhiều sữa bò (nhiều canxi) thì trẻ sẽ dễ bị táo bón.

Từ chế độ ăn, trẻ sẽ bị táo bón do tâm lý. Tiến trình bệnh táo bón sẽ diễn ra như sau: đầu tiên, trẻ bị táo bón vì chế độ ăn. Phân táo bón làm cho trẻ đi cầu khó và cảm thấy đau. Trẻ sợ không dám đi vệ sinh ngay cả khi có nhu cầu. Vì tâm lý sợ bị đau nên trẻ nín lại không dám đi nữa. Táo bón trở nên nặng hơn. Trẻ càng sợ đi cầu. Phân càng bị giữ lại lâu khiến táo bón càng nặng hơn. Do đó có thể nói trẻ bị táo bón bởi tâm lý.

tao bon o tre em
Chế độ ăn là nguyên nhân hàng đầu gây táo bón ở trẻ nhỏ.

Uống quá nhiều sữa là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất khiến trẻ bị táo bón. Có nhiều trường hợp, mẹ sợ trẻ bị thấp còi, nghe lời khuyên cho trẻ uống 700-800 ml sữa mỗi ngày khiến trẻ bị táo bón.

3.2. Lạm dụng tháo thụt hậu môn

Có một nguyên nhân khác là khi trẻ bị táo bón, mẹ thường “bơm đít” bé. Việc này dẫn đến hậu môn bị kích thích và trẻ sợ không dám đi ngoài. Do đó, người ta khuyến cáo không nên lạm dụng thuốc bơm thụt hậu môn.

Lạm dụng tháo thụt hậu môn cho bé
Lạm dụng tháo thụt hậu môn cho bé

3.3. Tập “xi” quá sớm

Tập “xi” cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến táo bón. Mẹ tập “xi” sớm trẻ chưa sẵn sàng ngồi bô. Trẻ sợ (có thể sợ cái bô) nên trẻ nín đi cầu táo bón.

3.4. Nhà vệ sinh ở trường lớp không đảm bảo

Một lý do khác nữa khởi nguồn từ việc trẻ đi học. Nhà vệ sinh ở trường bẩn làm trẻ sợ trẻ nhịn đi cầu dẫn đến táo bón.

nhà vệ sinh
Cần nhiều nỗ lực chung tay của phụ huynh và nhà trường để nhà vệ sinh không còn là nỗi ám ảnh của bé.

3.5. Bệnh lý tuyến giáp hoặc di truyền bẩm sinh

Ngoài ra, còn một số yếu tố khác khiến trẻ bị táo bón như bệnh lý về tuyến giáp, hoặc do di truyền.

Trẻ bị táo bón do bệnh lý hoặc di truyền
Trẻ bị táo bón do bệnh lý hoặc di truyền

4. Cách ngăn ngừa và điều trị cho trẻ bị táo bón

4.1. Dự phòng

Táo bón điều trị khá phức tạp và lâu dài. Nhất là táo bón liên quan đến tâm lý khiến cho trẻ sợ đi cầu thì càng khó điều trị. Do đó, cha mẹ và cả người chăm sóc trẻ cần phải có những hiểu biết nhất định. Đơn giản nhất là tránh tập “xi” sớm cho trẻ. Nếu trẻ được gửi đi học thì bố mẹ cần kiểm tra vệ sinh ở trường và thẳng thắn trao đổi vấn đề với giáo viên. Việc làm này để tránh tâm lý lo sợ khiến trẻ bị táo bón.

Không nên xi tè cho trẻ quá sớm
Không nên xi cho trẻ quá sớm

4.2. Bé bị táo bón nên ăn gì? Bé bị táo bón nên uống thuốc gì?

Nếu trẻ bị táo bón do chế độ ăn, bố mẹ nên tập trung vào nguyên nhân gây táo bón.

  • Cha mẹ cần điều chỉnh lại khẩu phẩn ăn cho phù hợp. Chế độ ăn của trẻ nên bao gồm nhiều chất lỏng và các thức ăn giàu chất xơ như hoa quả, rau củ và các sản phẩm ngũ cốc nguyên hạt.
trẻ ăn dặm
Thay đổi chế độ dinh dưỡng phù hợp giúp cải thiện đáng kể tình trạng táo bón ở trẻ nhỏ.
  • Tính toán lượng sữa uống hằng ngày của trẻ và giảm liều nếu cần.
  • Cho trẻ uống nhiều nước để phần mềm, giúp trẻ rặn ị dễ hơn.
  • Song song với đó, có thể cho trẻ uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Loại thuốc này giúp trẻ đi cầu dễ hơn, không bị đau để trẻ không còn sợ bị đi cầu. Việc uống thuốc có thể kéo dài đến 5-6 tháng.

Ngoài ra, cha mẹ có thể thay thế sữa đang uống cho con bằng loại sữa mát từ chùm ngây, nhiều dinh dưỡng, năng lượng, nhưng lại không gây ra tình trạng táo bón. Sữa thảo dược chùm ngây Babego chứa thành phần chùm ngây chiết xuất theo công nghệ Nano, chất xơ, fos, colostrum giúp cải thiện hệ tiêu hoá, tăng cường hấp thu, tăng cân tự nhiên, sau 3-7 ngày sử dụng, tình trạng táo bón thuyên giảm và dứt điểm!

Sữa thảo dược chùm ngây Babego chữa táo bón rất tốt

4.3. Bé bị táo bón phải làm sao?

Tập luyện thường xuyên cũng góp phần quan trọng tạo nên thói quen đều đặn. Hãy yêu cầu bé ngồi trên bồn cầu một hoặc hai lần một ngày để bé có thể phát triển thói quen đi ngoài đúng cách. Lịch đi vệ sinh đều đặn có thể giúp thiết lập thói quen đi vệ sinh tốt về lâu dài.
Hãy nói chuyện với bác sĩ nhi nếu con bạn có các biểu hiện:
• Kêu đau khi đi ngoài
• Cho ra phân cứng, khô
• Bị đau bụng, đỡ đau giữa các lần đi ngoài
• Có máu trong hoặc trên phân bé
• Rò nước khi đi ngoài.

cho trẻ đi khám bác sĩ
Cho bé đi khám bác sĩ để được chăm sóc và điều trị kịp thời.

Đừng dùng thuốc nhuận tràng hoặc chất thụt để điều trị táo bón cho con trừ khi bác sĩ nhi cho phép. Sử dụng thuốc nhuận tràng không đúng có thể làm gián đoạn chức năng ruột bình thường của trẻ.

4.4. Làm gì khi bé bị táo bón do lo lắng và nhịn đi ngoài?

Khi bắt đầu quá trình luyện đi nhà vệ sinh, một số bé t ra ngần ngại khi đi ngoài trên bô hay bồn cầu. Nếu các bé nhịn đi đại tiện thì phân bị giữ lại sẽ trở nên khô và rắn, gây đau đớn khi đi ngoài. Cái vòng luẩn quẩn nhịn đi ngoài và bị đau có thể dẫn tới cảm giác lo lắng cực độ và gây bận tâm cho cả nhà. Đôi khi phân lỏng mới xuất hiện xung quanh phân cứng, làm các bậc cha mẹ lại nhầm hiện tượng pha trộn này với tiêu chảy.

Bác sĩ nhi sẽ xử lý vấn đề này bằng một chương trình huấn luyện lại ruột theo từng bước một.

bé bị táo bón
Các bác sĩ nhi có chương trình huấn luyện ruột gồm nhiều bước cho bé.

Quá trình này thường bao gồm việc cho bé dùng thuốc làm mềm phân cùng với xây dựng và duy trì lịch đi nhà vệ sinh đều đặn.

  • Tăng chất xơ trong chế độ ăn của bé với nhiều hoa quả, rau và ngũ cốc hơn.
  • Mẹ cũng nên khuyến khích bé uống nhiều nước, như nước ép và những loại chất lỏng khác. Đặc biệt, mẹ nên đảm bảo bé uống đủ nước khi trời nóng và sau khi tập luyện.
  • Hoạt động thể chất đều đặn cũng thúc đẩy tăng nhu động ruột tốt hơn.

5. Lời khuyên

Để được các chuyên gia tư vấn kỹ hơn về dinh dưỡng, chế độ ăn dặm, cách cải thiện chiều cao, cân nặng cho bé, các mẹ có thể liên hệ  Inbox Fanpage này!

Theo Dược sĩ Đại học Dược Hà Nội: Trần Thu Trang tổng hợp

Bài viết liên quan:

ĐỂ LẠI PHẢN HỒI

Please enter your comment!
Please enter your name here